تولید محتوای راهکارهای گرایش دانش آموزان برای شرکت در محفل انس با قرآن

عنوان تولید محتوا:  راههای گرایش دانش آموزان برای شرکت در محفل انس با قرآن

آموزگار طراح: مریم قلعه نویی

محفل انس با قرآن، فرصتی است بسیار ارزشمند که در آن علاقمندان و شیفتگان به قرآن، علاوه بر بهره مندی از برکت بی انتهای این کتاب آسمانی و آشنایی با گوشه و کنار آشکار و نهان قرآن کریم، وجود خود را برای حضوری ارزشمند و مفید در اجتماع و همچنین موفقیت در عرصه های علمی آماده کنند.

چگونه دانش آموزان را با قرآن مانوس نماییم؟
1. يکی از جاذبه‌های قرآنی که برای انس دانش‌آموزان با قرآن می‌توان ايجاد کرد، صدای خوش است و معلمان در کلاس‌های قرآن نه تنها خود بلکه دانش‌آموزان را نيز مجاب کنند که قرآن را با صدای خوش و زيبا تلاوت کنند تا از اين طريق انس بيشتری با قرآن در ميان دانش‌آموزان ايجاد شود.

روش ديگر در تدريس قرآن را روش تفکيک‌خوانی آيات قرآن است آموزش قرآن به دانش‌آموزان بايد به روش تفکيک‌خوانی و آوايی انجام شود و به طور قطع در صورتی که آموزش به صورت تفکيک‌خوانی و آوايی انجام شود، سبب می‌شود تا دانش‌آموزان سريع‌تر از روش‌های ديگر آموزش ديده و مجذوب قرآن شوند. بايد بتوانيم در مدارس شيوه تفکيک‌خوانی قرآن را پياده کرده و اين شيوه را به صورت يک طرح جامع در تمامی مدارس گسترش دهيم.

2. خارج کردن کلاس‌های قرآن از حالت نظری به حالت عملی روشی ديگر برای موفقيت در تدريس قرآن و جذب دانش آموزان است : با خارج کردن کلاس‌های قرآن از حالت نظری به عملی و برگزاری محافل انس با قرآن در سطح مدارس می‌توانيم دانش‌آموزان را به سمت قرآن جذب کنيم.

3. بحث کرسی‌های تلاوت که مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی) نيز بر راه‌اندازی اين کرسی‌ها تاکيد داشته‌اند، کرسی تلاوت که از توصيه‌های مقام معظم رهبری نيز بوده است بايد در مدارس مورد توجه قرار گيرد و معلمان قرآن بايد زمانی را برای شنيدن قرآن کريم اختصاص دهند.

4. استفاده از نوارهای تلاوت قاريان برجسته داخلی و خارجی.

شيوه کرسی‌های تلاوت و شنيدن تلاوت قاريان برجسته داخلی و بين‌المللی در مدارس ما به چشم نمی‌خورد، افزود: شنيدن آيات کلام‌الله مجيد يکی از بهترين شيوه‌ها و رو‌ش‌هايی است که می‌تواند انس زيادی با قرآن در ميان دانش‌آموزان ايجاد کند.

تصویری از برگزاری محفل انس با قرآن توسط سرکارخانم مریم قلعه نویی

راه کارهای انس روزانه ی دانش آموزان با قرآن کريم کدامند ؟

اگر مهم ترين هدف و اصلی ترين نگرانی و دغدغه ی برنامه ريزان, مسئولان ذي ربط, مديران مدارس, آموزگاران و اولـيای دانش آموزان, « تقويت انس روزانه ی دانش آموزان با قرآن کريم » باشد, آن گاه می توان برای تحقق اين هدف, راه کارهای متعددی را ارائه کرد؛ پيشنهادهای زير تنها بخشی از اين راه کارها است :

1- با تلاوت روزانه ي قرآن کريم در نزد دانش آموزان, برای آنان نقش الگويي داشته باشيد.

2- ميثاق نامه ي تلاوت روزانه قرآن را که قبلاً تهيه کرده ايد, همه باهم امضا کنيد. و پس از آن در هر جلسه از دانش آموزان بپرسيد که چه کسانی در اين هفته هر روز قرآن خوانده اند ؟ اگر تعدادی نخوانده اند علت را جويا شويد و در رفع آن بکوشيد. مسلماً اگر دانش آموزان اصرار شما را ببينند خود را با نظر شما تطبيق خواهند داد.

3- بيش ترين وقت هر جلسه را به خواندن آيات و عبارات قرآنی کتاب درسی توسط دانش آموزان اختصاص دهيد.

4-  همه با هم روزي يک صفحه يا کمتر از آن را در کلاس درس بخوانيد.

5- در جلسات آموزش خانواده به موضوع اهميت انس روزانه ی دانش آموزان با قرآن تأکيد کنيد.

6-  دانش آموزان را به تدبر در پيام های قرآنی تشويق کنيد.

7-  از دانش آموزان بخواهيد پيام قرآني و برخي از آيات مشهور را در آيات درس يا مصحف شريف پيدا کنند.

8- قرآن کم علامت را براي دانش آموزان پايه های سوم تا ششم تهيه و آنان را به خواندن روزانه ي آن تشويق کنيد.

9- احساس بچه‌ها را درباره ي تلاوت روزانه ی قرآن موضوع انشاء کلاسی يا مسابقه در مدرسه و منطقه قرار دهيد.

10-    آيات مشهور مانند پيام های قرآنی را حفظ کنند.

11-    آيات درس يا پيام قرآني را مثل نوار با صوت زيبا بخوانند.

12- وظايف هر يک از مسلمانان درباره ي انتظارات قرآن درباره ی خودش را برای دانش آموزان به زبان ساده بيان کنيد. مانند اهميت دادن به قرآن ( مريم  س 12) هميت دادن به  را تبيين کنيد) رعايت آداب تلاوت ( 204 تجليل کنيد.بايي ذکر شده است. ی ايشان را در انجام نظارت و پشتيبانی از برنامهخواندن قرآن ( مزمل 20 ) آداب تلاوت ( اعراف204 ) تدبر در قرآن ( نساء 82 ) عمل به قرآن ( بقره 44 )

13- فعاليت آخر هر جلسه به موضوع « انس با قرآن در خانه » اختصاص دارد. نحوه ی انجام هر يک از اين تمرينات را در جلسه ی قبل از آن برای دانش آموزان توضيح دهيد.

14- از والدين بخواهيد به انجام تمرينات کتاب مخصوصاً به بخش انس با قرآن در خانه نظارت کنند.

15-     قرآن را از منزل به کلاس بياورند و از روی آن بخوانند.

16-  کلمات, آيات و عبارات مشابه را در درس يا کتاب و يا مصحف شريف پيدا و با هم مقايسه کنيد.

17-     از احاديث, اشعار و جملات ادبي مناسب مناسب براي ايجاد انگيزه برای انس روزانه با قرآن استفاده کنيد.

18- نوار يا سي‌دي قرائت آيات کتاب درسي را در اختيار دانش آموزان قرار دهيد و آنان را تشويق کنيد در منزل تمرين کنند تا شبيه نوار صوتي بخوانند.

19-    نرم افزار آموزش قرآن را که به تفکيک پايه توليد و نوزيع شده است را برای دانش آموزان تهيه کنيد و آنان را به  استفاده از آن تشويق نماييد.

20-    فيلم, نوار يا سي‌دي قرائت آيات کتاب را با صدای قاريان ممتاز جهان برای بچه‌ها پخش کنيد.

21-    آيه ها ي مشهور را با رنگ ( فسفري ) در کتاب درسی مشخص کنند

22- دانش آموزان را تشويق کنيد تا با زمان سنج, سرعت تلاوت خود را در کلاس و منزل افزايش دهند.

23-    بين آنان رقابت ايحاد کنيد تا يک آيه را با يک نفس بخوانند.

24- بين آنان رقابت ايحاد کنيدتا يک عبارت يا آيه را با صوت زيبا بخوانند.

25-    براي داوري در رقابت هاي کلاسي از دانش آموزان استفاده کنيد.

26- « مسابقات روخواني قرآن براي دانش اموزان پايه هاي اول تا سوم ابتدايي» و « مسابقات روان‌خواني قرآن براي دانش آموزان پايه های چهارم و پنجم ابتدايي » به مسابقات قرآنی مدرسه و منطقه اضافه کنيد.

27-    دفترچه اي برای خواندن روزانه ی قرآن کريم تهيه کنيد تا دانش آموزان تلاوت روزانه ی خود را در جداول مربوطه علامت بزنند.

28- دانش آموزان را تشويق کنيد در بين نماز ظهر و عصر يک صفحه يا کمتر از آن را در نمازخانه ي مدرسه بخوانند

29- از هر موقعيت مناسب ضمن اشاره به معارف و آموزه هاي اخلاقی, به آيات قرآن استناد کنيد.

30- با پرسش از معنای کلماتی که در فارسی و قرآن مشترک هستند, بچه‌ها را به فهم لغات و ترجمه ي آن و نيز يافتن هم‌خانواده ي لغات عادت دهيد.

31- داستان هاي کتاب را همراه با پخش قرائت آيات مربوطه برای بچه ها تعريف کنيد.

32- حالات پيامبر صل الله عليه و آله و سلم, ائمه ی اطهار عليهم السلام و بزرگان ديني درباره ي انس روزانه با قرآن را براي دانش آموزان بيان کنيد. در بخش « قطره اما دريا » ی کتاب های آموزش قرآن پايه های سوم تا پنجم موارد زيبايي ذکر شده است. با مشارکت دانش آموزان آن ها را آموزش دهيد.

33- داستان‌هايي درباره ي اهميت و فوايد انس دائمي با قرآن کريم براي دانش آموزان بيان کنيد.

34-    حکايات شيرين, لطيفه‌ها و سرگرمي‌هاي مناسب درباره ی قرآن کريم ارائه دهيد.

35- در قالب ويژه نامه به ارائه رهنمودهاي لازم براي دانش آموزان و اولياي آنان بپردازيد و دانش آموزانی را که انس روزانه با قرآن دارند را معرفی کنيد.

36- از قاريان مشهور شهر, منطقه و مدرسه براي مراسم آغازين صبحگاه و ظهرگاه دعوت کنيد.

37- از دانش آموزان فعال قرآنی مدرسه و منتخبين مسابقات قرآنی تجليل کنيد.

38- آداب ظاهري و باطني تلاوت قرآن را به تدريج به دانش آموزان آموزش دهيد.

39- برخي از آثار و اسرار تلاوت قرآن را به زبان کوتاه براي دانش آموزان بيان کنيد.

40-    فضائل تلاوت برخي از سوره‌ها و آيات را به زبان ساده براي آنان شرح دهيد.

41-    عواقب و نتايج سبک‌شمردن قرآن را گوشزد کنيد.

42- با توجه به تفاوت هاي فردي و استعداد, علاقه و انگيزه ی هريک از دانش آموزان تکاليف خاص تحت عنوان فعاليت های فردی يا گروهی به آنان بدهيد. مانند حفظ, قرائت, داستان گويي, انشاء, شعر, روزنامه ديواری و ...

43- به فضا سازي قرآني در مدرسه و کلاس ها اهميت بيش تری بدهيد مانند ديوار نويسي, پارچه نويسي, تراکت و...

44-    مدرسه ی قرآن و دارالقرآن هاي شهر را  به دانش آموزان معرفي کنيد.

45- دانش آموزان علاقمند و با استعداد را شناسايي و آنان را به ثبت نام و شرکت در کلاس های تخصصی مدرسه قرآن و دارالقرآن های منطقه تشويق کنيد. هم چنين اين موضوع را با خانواده ی آنان در ميان بگذاريد.

46- با توجه به علاقه و تواناي خود در موقعيت های مناسب بين موضوعات مختلف درسی و آيات قرآن کريم ارتباط برقرار کنيد. اين کار ضمن ايجاد علاقه ی بيش تر دانش آموزان به قرآن کريم, در ايجاد رويکرد خلقت گرايانه در ساير دروس تاثير بسزايي در تربيت قرآنی دانش آموزان دارد. دارد.

47- به جايگاه قرآن کريم در ساير دروس مانند علوم تجربي، رياضي ، جغرافي، تاريخ و ... و حوزه هاي علمي و تربيتي ( تربيت قرآني ) توجه کنيد.

48- جشن شکوفه های قرآن کلاس اولی ها, مراسم شکرانه ی روخوانی کلاس سومی ها و مراسم شکرانه ی روان خوانی کلاس پنجمی هارا با شکوه و با تاکيد بر انس روزانه با قران کريم برگزار کنيد.

49-    از مدير مدرسه بخواهيد تا از کلاس شما بازديد کند و در حضور او دانش آموزانی را که هر روز قرآن می خوانند تشويق کنيد.

50- مدير مدرسه ضمن تاکيد مکرر در مراسم آغازين مدرسه به انس روزانه ی همه ی دانش آموزان با قرآن کريم در مراسم های گوناگون مدرسه از دانش آموزان مدرسه تقدير نمايد.

خلاصه و جمع بندی:
اگر مهم ترين هدف و اصلی ترين نگرانی و دغدغه ی برنامه ريزان, مسئولان ذي ربط, مديران مدارس, دبیران و اولـيای دانش آموزان, « تقويت انس روزانه ی دانش آموزان با قرآن کريم » باشد, آن گاه می توان برای تحقق اين هدف, راه کارهای متعددی را ارائه کرد؛ پيشنهادهای زير تنها بخشی از اين راه کارها است :

1-     با تلاوت روزانه ي قرآن کريم در نزد دانش آموزان, برای آنان نقش الگويي داشته باشيد.

2-  ميثاق نامه ي تلاوت روزانه قرآن را که قبلاً تهيه کرده ايد, همه باهم امضا کنيد. و پس از آن در هر جلسه از دانش آموزان بپرسيد که چه کسانی در اين هفته هر روز قرآن خوانده اند ؟ اگر تعدادی نخوانده اند علت را جويا شويد و در رفع آن بکوشيد. مسلماً اگر دانش آموزان اصرار شما را ببينند خود را با نظر شما تطبيق خواهند داد.

3-    بيش ترين وقت هر جلسه را به خواندن آيات و عبارات قرآنی کتاب درسی توسط دانش آموزان اختصاص دهيد.

4-    همه با هم روزي يک صفحه يا کمتر از آن را در کلاس درس بخوانيد.

5-     در جلسات آموزش خانواده به موضوع اهميت انس روزانه ی دانش آموزان با قرآن تأکيد کنيد.

6-    دانش آموزان را به تدبر در پيام های قرآنی تشويق کنيد.

7-     از دانش آموزان بخواهيد پيام قرآني و برخي از آيات مشهور را در آيات درس يا مصحف شريف پيدا کنند.

8-     قرآن کم علامت را براي دانش آموزان پايه های سوم تا ششم تهيه و آنان را به خواندن روزانه ي آن تشويق کنيد.

9-     احساس بچه‌ها را درباره ي تلاوت روزانه ی قرآن موضوع انشاء کلاسی يا مسابقه در مدرسه و منطقه قرار دهيد.

10-آيات مشهور مانند پيام های قرآنی را حفظ کنند.